معرفی کتاب کتابخانه تاریخی از دیودور سیسلی و ترجمه آن

سهیل اکبرپور 

 او هيچ‏يك از مورخان پيش از خود را مؤلفان تاريخ جهان نمى‏دانست، زيرا همگى آنان از آرمان او به دور بوده‏اند. وى در اين‏باره مى‏نويسد:

«با بررسى آثار پيشينيان مراتب احترام و انصاف را در حق آن‏ها ابراز داشته‏ايم، اما براين باوريم كه آثارشان فاقد غنا و پختگى لازم است، زيرا فايده‏ى يك اثر تاريخى در مجموعه‏اى از موقعيت‏ها و وقايع بى‏شمار و مختلف نهفته است. با وجود اين، بيشتر مورخان وقت خويش را به نگارش تاريخ جنگ‏هاى خاص يك سرزمين يا يك شهر صرف كرده‏اند. از ميانشان تنها شمار اندكى، شرحى از تاريخ جهان از زمان‏هاى كهن تا عصر خويش، به رشته تحرير درآورده‏اند، برخى از ترتيب تاريخى وقايع غفلت ورزيده‏اند، بعضى نيز در برابر وقايع و رفتارهاى بربرها خاموشى گزيده‏اند و برخى ديگر نيز از نگارش دوران اساطيرى به خاطر دشوارى كار چشم پوشيده‏اند. شمارى تن به سرنوشت داده‏اند. هيچ يك از آن‏ها در آثار خويش از دوره‏ى شاهان مقدونى پيشتر نرفته‏اند؛ برخى تاريخ خود را با فيليپ، بعضى با اسكندر و شمارى نيز با جانشينان يا اعقاب اين پادشاهان به پايان رسانيده‏اند. از آن زمان تاكنون رويدادهاى بى‏شمار و مهمى رخ داده كه تا به حال هيچ مورخى براى نگارش آن تلاشى نكرده است و همه آن‏ها در برابر اين مهم پا پس كشيده‏اند.» (كتاب اول، فصل 3، بندهاى 1- 2)

ديودور برآن شد با نگارش اثرى جامع اين كاستى‏ها را برطرف كند. از اين‏رو تاريخ عمومى جهان را به نگارش درآورد و در آن، از يك‏سو رويدادهاى جهان غرب يعنى يونان، ايتاليا، سيسيل و اروپاى غربى را روايت كرد و از ديگر سوى به شرح رويدادهاى آسيا و آفريقا مبادرت ورزيد.

او در مقدمه‏ى آغازين كتاب اول درباره‏ى تقسيم موضوعى اثر خويش چنين نوشت:

«مى‏خواهيم در آغاز، سخنى درباره‏ى طرح كلى اثرمان بيان داريم؛ شش كتاب نخست به شرح تاريخ افسانه‏اى پيش از جنگ تروا اختصاص داده شده‏اند و از اين شش كتاب، سه كتاب اول، تاريخ كهن بربرها و سه ديگر، تاريخ يونان قديم را دربرمى‏گيرند. در يازده كتاب بعدى (كتاب هفتم تا هفدهم) تاريخ عمومى از جنگ تروا تا مرگ اسكندر را شرح مى‏دهيم. در بيست و سه كتاب آخر، ادامه‏ى‏

اين تاريخ را از آغاز جنگ سلت‏ها و روميان تحت فرمان ژول سزار آورده‏ايم كه به سبب تحقق كارهاى نمايان در زمره‏ى خدايان قرار گرفت.» (كتاب اول، فصل 5، بند 2)

به طور كلى كتابخانه تاريخى ديودور سه دوره‏ى زمانى را دربرمى‏گيرد. دوره‏ى نخست دوره‏ى طولانى پيش از جنگ تروا است كه ديودور شش كتاب نخست را به آن اختصاص داد و سعى كرد داستان‏هاى افسانه‏اى آن دوران را روايت كند.

همچنان كه خود ديودور اذعان مى‏كند هيچ ترتيب تاريخى‏اى براى روايت رويدادهاى افسانه‏اى اين دوران رعايت نشده، زيرا هيچ منبع موثقى از اين دوران در دست نبوده است.دوره‏ى دوم كه كتاب‏هاى هفتم تا هفدهم به آن اختصاص يافته، با اشغال تروا آغاز و با مرگ اسكندر پايان مى‏پذيرد. ديودور براى شرح رويدادهاى اين دوره از گاه‏شمارى‏اى كه آپولودور آتنى‏ در قرن دوم پ. م با استفاده از كار اراتوستن‏ و تكميل آن نوشته بود، سود جست و گاه‏شمارى وقايع خود را بر كار آپولودور و اراتوستن بنيان نهاد. شايان ذكر است كه براى اين دو تن، تاريخ تصرف تروا (3/ 1184 پ. م) نقطه‏ى آغاز زمان تاريخى محسوب مى‏شد. دوره‏ى سوم كه كتاب‏هاى هفدهم تا چهلم به آن اختصاص يافته، از مرگ اسكندر (323 پ. م) آغاز شده تا زمان ديودور را دربرمى‏گيرد. اين دوره به عصر يونانى‏مآبى (هلنيسم) معروف است.

گردآوری: سهیل اکبرپور - soheil akbarpour

منبع: ديودور سيسيلى، ايران و شرق باستان در كتابخانه تاريخى، ترجمه: حميد بيكس و اسماعيل سنگارى، جامى، تهران، چاپ: اول، ‏1384، صص19-18-17.


 

منبع : وبلاگ شخصی سهیل اکبرپور |معرفی کتاب کتابخانه تاریخی از دیودور سیسلی و ترجمه آن
برچسب ها : تاريخ ,كتاب ,ديودور ,دوره‏ى ,رويدادهاى ,نگارش ,كتاب اول، ,تاريخ عمومى ,اختصاص يافته، ,كتاب نخست ,تاريخ جهان ,کتاب کتابخانه تاریخی